محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1865
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
به يك قطعه نشان از درجهء دويّم سرتيپى با حمايل آن مباهى آمد - اهالى قلعه ايرافشان از قلاع بلوچستان نظر به استحكامى كه آن قلعه داشت دم از خودسرى مىزدند محمّد اسمعيل خان وكيل الملك ابراهيم خان سرهنگ بلوچ را با قشون مأمور كرده قلعهء مزبوره را تصرّف و خراب نمودند - پاشا خان امين شورى ملقّب به امين الملك شد - شب ششم ماه صفر عيد مولود همايون را در تمام بلاد ممالك محروسه با شكوهى تمام گرفتند - رؤساى تراكمه ككلان و يموت از بيم عقوبت و بأس سپاه منصور به چمن كاليپوش نزد جناب سپهسالار آمده طلب عفو و تقبّل اداى ماليات پس افتادهء خود را نمودند - صندوق عدالت حسب الامر وضع ، و در ميدان ارك آن را قرار دادند كه هركس عريضهاى به حضور همايون دارد در آن صندوق بيندازد - خانعلى خان سرتيپ به حكومت درجزين و سرتيپى فوج مخبران قراگوزلو سرافراز شد - در تبريز بقاع متبركه را مرمّت نمودند - ميرزا احمد ابن مرحوم ميرزا عبد الكريم شيخ الاسلام به شيخ الاسلامى دار الخلافه منصوب گشت - محمّد حسن خان پيشخدمت خاصّه به حكومت گلپايگان و خوانسار برقرار آمد - جناب سپهسالار با سرداران و سپاه ظفرهمراه مشغول نظم حدود استرآباد و تنبيه تراكمه هستند و فتوحات نمايان كردهاند - آقا رجب به منصب رختدارى البسهء خاصّه سرافراز گرديد - عبد العلى خان اديب الملك پيشخدمت خاصّه به نيابت وزارت عدليه عظمى مفتخر آمد - راه مازندران را كه مسيو كاستكر مهندس نمساوى مشغول ساختن آن بود به اتمام رسيد - موكب همايون در ماه ربيع الثانى تشريففرماى صفحات كجور و سواحل بحر خزر شدند و در مراجعت از راه كلاردشت كه راه مسيو كاستكر به آنجا تقاطع مىنمايد قطع منازل نموده در هشتم ماه جمادى الاولى به سلطنتآباد نزول اجلال فرمودند - درياچهاى در ميدان توپخانهء قديم حسب الامر ساختند كه هميشه چند سنگ آب از عمارات سلطنتى خارج و داخل درياچه شده به ساير محلّات شهر مىرود و تمام فضاى اين ميدان حسب الامر غرس اشجار و گلكارى مىشود - يك حلقه انگشترى الماس بريليان بسيار گرانبها براى جناب سپهسالار انفاذ استرآباد فرمودند - ميرزا مصطفى خان بهاء الملك به وزارت ديوان عدالت منصوب گرديد - ميرزا مصطفى وكيل لشكر به